Сцяг Серада, 28 лютага 2024
Усе навіны
Усе навіны
Прэзідэнт
14 лютага 2023, 13:39

Работа над памылкамі. Лукашэнка раскрытыкаваў членаў урада за дрэнную прапрацоўку шэрага важных рашэнняў

14 лютага, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка на нарадзе з кіраўніцтвам Савета Міністраў раскрытыкаваў чыноўнікаў за дрэнную прапрацоўку шэрага важных рашэнняў, якія былі ўнесены на разгляд кіраўніка дзяржавы, перадае карэспандэнт БЕЛТА.

"У нас склалася добрая традыцыя, можна сказаць, - раіцца па важнейшых пытаннях, якія ўнесены на вырашэнне Прэзідэнта. Гэта значыць указ або распараджэнне Прэзідэнта. Праекты падрыхтаваны, некаторыя пытанні па гэтых праектах ёсць. Я хацеў бы атрымаць удакладняльныя і дадатковыя адказы на іх. Нам трэба будзе разгледзець некалькі важных эканамічных пытанняў, прыняць па іх аптымальныя для дзяржавы рашэнні", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка, адкрываючы нараду.

Увазе Прэзідэнта былі прадстаўлены праекты дакументаў, якія датычацца пашырэння функцый цэнтраў па абслугоўванні бюджэтных арганізацый, фінансавання дзяржаўных тэатраў, механізма далучэння нізкаэфектыўных сельскагаспадарчых арганізацый да дзяржпрадпрыемстваў, падтрымкі ААТ "МАЗ". Па кожным з пытанняў Аляксандр Лукашэнка выказаў жорсткую крытыку, не пагадзіўшыся з шэрагам прапанаваных у праектах дакументаў падыходаў. Кіраўнік дзяржавы аргументавана і на канкрэтных прыкладах указаў адказным асобам на павярхоўны падыход пры падрыхтоўцы важных дакументаў, часам недастатковую ўвагу пытанням беражлівага расходавання бюджэтных сродкаў.

НЕ ФАРМАЛЬНЫ ПАДЫХОД. Навошта Лукашэнка вырашыў асабіста азнаёміцца з работай цэнтраў па абслугоўванні бюджэтных арганізацый

На разгляд кіраўніка дзяржавы быў вынесены праект указа па пашырэнні функцый цэнтраў па абслугоўванні бюджэтных арганізацый. Урад прапануе "дагрузіць" цэнтры дадатковай работай: павялічыць колькасць і пашырыць пералік абслугоўваемых бюджэтных арганізацый, даць цэнтрам магчымасць прадстаўляць інтарэсы арганізацый у судах, выступаць заказчыкамі пры будаўніцтве.

Аднак перад тым як заслухаць падрабязны даклад аб новаўвядзеннях, адобрыць або адхіліць іх, Аляксандр Лукашэнка пацікавіўся перадгісторыяй пытання. Прэзідэнт удакладніў, як наладжана работа гэтых устаноў і наколькі ў цэлым аказалася правільным рашэнне аб стварэнні такіх структур.

Як расказаў міністр фінансаў Юрый Селіверстаў, раней гасгрупы і бухгалтарскія службы былі ў кожнай дзяржустанове. Аднак па розных прычынах абавязкі, якія яны выконвалі, вырашылі перадаць на аўтсорс. Каб гэта работа была цэнтралізаванай, у 2020 годзе ў Беларусі стварылі спецыяльныя цэнтры па абслугоўванні бюджэтных арганізацый, яны і сталі займацца іх бухгалтэрыяй, забеспячэннем, тэхабслугоўваннем і іншымі пытаннямі. Сёння пры выканкамах у краіне працуе 181 такі цэнтр, яны абслугоўваюць больш як 9 тыс. арганізацый, далажыў міністр.

"Сёння нам не трэба ў кожнай школе мець бухгалтара, спецыяліста па закупках, юрыста, без якога гаспадарчую дзейнасць ажыццяўляць нельга. Цяпер гэтыя людзі знаходзяцца ў цэнтры і могуць ажыццяўляць гэтыя функцыі для рознай колькасці арганізацый", - растлумачыў Юрый Селіверстаў.

Заслухаўшы дакладчыкаў, Прэзідэнт усумніўся, што прынятыя раней меры прынеслі чаканы эфект. Акрамя таго, у кіраўніка дзяржавы ўзніклі пытанні да юрыдычнага боку пытання: цэнтры існуюць пры выканкамах, але выведзены з іх структуры, і да канца не зразумела, каму яны падпарадкоўваюцца.

"Заплануйце мне паездку ў адзін з раёнаў. Я паеду ў раён і пагляджу, як гэта функцыянуе, - даручыў Аляксандр Лукашэнка. - Цэнтралізавалі - гэта правільна. Сабралі ў кучу - калі ласка. Але пажадана, каб цэнтралізацыя была матываванай. Калі вы цэнтралізавалі і напалову скарацілі, добра. Не дай бог, я паеду ў райвыканкам і ўбачу там хоць нешта не так".

Прэзідэнт падкрэсліў, што гэтыя цэнтры павінны знаходзіцца ў непасрэдным падпарадкаванні старшыні выканкама і не дубліраваць функцыі іншых структур, напрыклад, упраўленняў па капітальным будаўніцтве, якія таксама знаходзяцца ў падпарадкаванні мясцовых органаў улады.

"Больш таго. Пачынаем хамутаць на тым, што яшчэ не адпрацавана. Не прапрацаваўшы, вось так выпіхваць на Прэзідэнта напрамак дзейнасці ў цэлай краіне. Час ужо не фармальна падыходзіць да гэтага пытання, - раскрытыкаваў распрацоўшчыкаў дакумента кіраўнік дзяржавы. - Таму разбірайцеся і потым уносьце прапановы, каб гэта было строга выбудавана пад выканкам. У нас выканкамы сёння не перагружаны, яны часам не ведаюць, чым займацца. Самае галоўнае, як нашы новаўвядзенні, якія мы плануем, паўплываюць на дзейнасць новаўключаемых бюджэтных арганізацый, асабліва ў рэгіёнах? Абгрунтаваныя павінны быць крокі, і мы павінны ад гэтых крокаў атрымліваць эфэкт".

Аляксандр Лукашэнка даручыў Камітэту дзяржаўнага кантролю вывучыць на месцах работу цэнтраў па абслугоўванні бюджэтных арганізацый, праманіторыць, наколькі эфектыўная іх дзейнасць. Адміністрацыі Прэзідэнта даручана прапрацаваць дакумент з юрыдычнага пункту гледжання і максімальна падрабязна прапісаць усе палажэнні, каб у будучым не ўзнікала пытанняў, хто за што адказвае і каму падпарадкоўваецца.

50 на 50. Чаму Прэзідэнт настойвае на раўнадолевай схеме фінансавання тэатраў

Яшчэ ў 2021 годзе Прэзідэнт, наведваючы Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы, даручыў перавесці тэатры на раўнадолевае - бюджэт плюс уласныя сродкі - фінансаванне расходаў. Гэта значыць, колькі трупа зарабіла сваімі сіламі, столькі і атрымае ў якасці падтрымкі з дзяржбюджэту. Аднак, мяркуючы па ўсім, гэта даручэнне пакуль не выканана. Больш таго, на разгляд кіраўніка дзяржавы вынеслі праект новага ўказа, і прапанаваныя падыходы разыходзяцца з яго раней агучанымі патрабаваннямі.

"Якія вы яшчэ грошы ў мяне просіце? 50 працэнтаў мы даём тэатрам датацыю. Тым тэатрам практычна, якія ў 2020 годзе выступілі за знішчэнне дзяржавы. Што вы зрабілі для таго, каб выканаць маё даручэнне? - спытаў Аляксандр Лукашэнка. - Усе выконвалі: ад міністра культуры, старшынь гар-, аблвыканкамаў да Качанавай. Усе хадзілі вакол тэатра, прыйшлі і кажуць: "Грошай мала". Што вы просіце?"

Як адзначана ў дакуменце, "прадугледжваецца раўнадолевае фінансаванне са сродкаў бюджэту і ўласных сродкаў затрат тэатральных устаноў на аплату працы артыстаў і мастацкага персаналу, стварэнне новых пастановак, правядзенне гастролей і выплату аўтарскіх адлічэнняў, узнагароджанняў".

"Другое, што вы прапануеце, каб я заплаціў за ўтрыманне і выкарыстанне ў поўным аб'ёме за кошт бюджэтных сродкаў дзяржмаёмасці тэатра, уключаючы аплату працы служачых і рабочых, камунальныя паслугі, тэхнічнае абслугоўванне будынкаў і збудаванняў, добраўпарадкаванне тэрыторыі (дрэвы буду садзіць за вас...) і рамонт абсталявання і транспарту. Хіба тэатр будзе перажываць наконт транспарту, нейкага абсталявання? За гэта ж заплацяць з бюджэту, - раскрытыкаваў такія прапановы Прэзідэнт. - Якое ж тут стымуляванне".

"Мы ж сабраліся, каб лепш зрабіць. А вы мне прапануеце сёння вось гэты бардак узаконіць", - падкрэсліў ён.

Паводле слоў старшыні КДК Васіля Герасімава, прадугледжваецца, што дзяржава будзе выдзяляць тэатрам грошы толькі на пастаянныя расходы. Усё астатняе - колькі зарабіў тэатр, столькі даплаціў бюджэт.

"Мы будзем фінансаваць пастаянныя расходы, а ў пастаянных расходах конь не валяўся", - заўважыў Аляксандр Лукашэнка.

"З гэтым я згодны", - адказаў Васіль Герасімаў.

"Дык навошта вы мне падсоўваеце гэтыя рашэнні? Мы ж дамовіліся: зарабілі мільён - мільён з бюджэту плаціце. Тады будзе зразумела: вы зарабілі больш - больш атрымалі", - падкрэсліў кіраўнік дзяржавы.

"Размова ідзе аб тым, што яны не заробяць столькі, нават калі ім тую суму даплаціць", - сказаў старшыня КДК.

Прэзідэнт згадзіўся, што гэта няпроста. Але ў сённяшніх умовах, паводле яго слоў, інакш нельга: неабходна вучыцца зарабляць грошы і быць эканомнымі. Аляксандр Лукашэнка яшчэ раз падкрэсліў, што нельга безаглядна аплачваць тэатрам усе расходы. Падыходы да гэтай тэмы неабходна ўзмацніць. Магчыма, дзяржава можа дадаткова падтрымаць тэатры па нейкіх пытаннях, але найбольш аптымальным варыянтам Прэзідэнт лічыць раўнадолевае фінансаванне - 50 на 50. А куды ўжо тэатры будуць накіроўваць гэтыя грошы, гэта іх пытанні.

"Сядайце і думайце, як мы будзем з імі працаваць", - падагульніў Прэзідэнт.

ЗЯМЕЛЬНАЕ ПЫТАННЕ. Якую дарожную карту па далучэнні сельгаспрадпрыемстваў, што адстаюць, абазначыў Прэзідэнт

З боку ўрада была агучана прапанова ўказам Прэзідэнта ўвесці чарговыя меры па рабоце з праблемнымі арганізацыямі АПК, а менавіта па далучэнні іх да дзяржаўных прадпрыемстваў.

"Вы хочаце далучыць калгасы, саўгасы да дзяржаўных прамысловых прампрадпрыемстваў. Такое вам было даручэнне - каб мы гэты працэс пастаянна трымалі ў полі зроку і гэта рабілі, - сказаў Прэзідэнт. - Я вам даручыў гэты працэс трымаць у полі зроку і, калі трэба, унесці прапановы. Вы ўносіце прапанову. Якую? Каго сёння да каго будзем далучаць?"

Як растлумачыў міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Ігар Брыло, размова пераважна аб 127 складаных сельгасарганізацыях, з якіх 117 знаходзяцца ў трох абласцях - Гомельскай (больш за 50), Магілёўскай і Мінскай. Паводле яго слоў, у праекце ўказа, вынесеным на абмеркаванне, прапаноўвалася замацаваць умовы для тых дзяржпрадпрыемстваў, якія возьмуцца за наладжванне работы ў нізкаэфектыўных аб'ектах АПК. Напрыклад, прадугледзець для іх агульныя рамачныя ўмовы ў частцы льгот, рэструктурызацыі запазычанасці, адтэрміноўкі па некаторых выплатах і гэтак далей.

Аднак кіраўнік дзяржавы задаў слушнае пытанне: навошта мяняць нешта ў існуючай сістэме, калі і цяпер ёсць механізм для таго, каб далучаць, кажучы па-народнаму, калгасы, саўгасы да прадпрыемстваў. "Чым вас не задавальняе гэта сістэма?" - спытаў Аляксандр Лукашэнка. Напрыклад, дадатковыя ўмовы для канкрэтных прадпрыемстваў, да якіх далучаюць сельгасарганізацыю, можна прапісаць у распараджэнні Прэзідэнта, захоўваючы такім чынам дзеючую сістэму прыняцця рашэнняў. "Губернатар вызначыўся, ён ведае, якія прадпрыемствы яму трэба прыводзіць да ладу, ён унёс прапанову, праект рашэння Прэзідэнта (рыхтуецца з улікам гэтай прапановы. - Заўвага БЕЛТА), Прэзідэнт падпісаў. І ў гэтым распараджэнні аб далучэнні - вось такія тэрміны (пазначаны. - Заўвага БЕЛТА) і рэструктурызацыя другім пунктам, яшчэ нейкая льгота", - падрабязна расказаў кіраўнік дзяржавы, як гэта можна вырашыць цяпер без прыняцця дадатковых указаў.

"Мы маем $8,3 млрд у мінулым годзе даход ад прадуктаў харчавання (краіна мае паступленне валюты), таму што мы ў руках трымалі сельскую гаспадарку і мадэрнізавалі яе, прыводзілі ў парадак, дысцыпліну наводзілі", - звярнуў увагу Прэзідэнт.

Кіраўнік дзяржавы ўказаў на тое, што міністэрства і ўрад, выносячы праект указа на ўзровень Прэзідэнта, не дасканала прапрацавалі пытанне каго і куды трэба далучаць, а самае галоўнае - ці патрэбны кожнаму дзяржпрадпрыемству, якое возьме шэфства над сельгасарганізацыяй, аднолькавыя льготы і прэферэнцыі. Аляксандр Лукашэнка катэгарычна адхіліў такі падыход "агулам".

"Напэўна, агулам і не атрымаецца", - сказаў міністр.

"Напэўна" не бывае, калі мы размову вядзём аб самым каштоўным прадукце ў нашай краіне, калі размова ідзе аб зямельных угоддзях, аб рэсурсах", - парыраваў беларускі лідар.

"Можа, некаму і трэба льготу гэту даць, а некаму і не трэба. Мы ж размову вядзём аб далучэнні калгасаў і саўгасаў (лічы - дзяржаўная ўласнасць) да дзяржаўных прадпрыемстваў", - падкрэсліў Прэзідэнт. У якасці прыкладу ён прывёў "Беларуськалій", якому даручана ўзяць шэфства над некалькімі сельгасарганізацыямі. Але дапамога, дадатковыя прэферэнцыі ад дзяржавы ў гэтым выпадку не патрэбны.

Акрамя таго, Аляксандр Лукашэнка раскрытыкаваў праект указа за тое, што ён стварае ўмовы для адыходу ад персанальнай адказнасці за работу канкрэтных арганізацый. У выпадку з дзеючай сістэмай кантроль больш жорсткі, асабліва ў сферы рашэнняў па пытаннях уласнасці. На этапе падрыхтоўкі распараджэнняў Прэзідэнта дакументы праходзяць праз фільтр Адміністрацыі Прэзідэнта. "Вядома, гэта трэба прайсці пэўныя бар'еры і растлумачыць, чаму вы ўносіце прапановы фактычна аб прыватызацыі, вобразна кажучы, сельскагаспадарчага прадпрыемства", - заўважыў беларускі лідар.

"Трэба было прымусіць Турчына па вобласці вызначыцца: вось у яго 20 гаспадарак, вось 20 інвестараў, дзяржпрадпрыемстваў, якім ён перадасць гэтыя гаспадаркі. У адно распараджэнне Прэзідэнта дадаткам пералічылі гаспадаркі і каму перадаём… Плюс ільготы, калі трэба", - прывёў прыклад Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы яшчэ раз нагадаў, што два-тры неэфектыўныя прадпрыемствы АПК у раёне - гэта зона адказнасці старшыні райвыканкама, начальніка ўпраўлення сельскай гаспадаркі. "Вы цяпер мне гэтыя складаныя гаспадаркі, якімі я даручыў займацца вертыкалі ўлады, вы іх цяпер у кучу і адводзіце ад адказнасці тых, хто за гэта павінен адказаць", - растлумачыў наконт прапанаванага праекта ўказа Прэзідэнт.

"Я ж вам колькі разоў гаварыў: уласнасць, грошы і ўлада - тры кіты. Гэта галоўнае ў любой краіне, - растлумачыў сваю жорсткую пазіцыю ў гэтым пытанні Аляксандр Лукашэнка. - Вы прыйшлі ў мяне прасіць агулам прыняць рашэнне, а ў развіццё гэтага ў вас нават няма каго да каго вы заўтра будзеце далучаць".

Ён звярнуў увагу, што пытанне магчымай прыватызацыі вельмі важнае, паколькі закранае інтарэсы і канкрэтнага прадпрыемства, і рэгіёна, і краіны ў цэлым. Таму ў Беларусі прадугледжана шматступеньчатая сістэма ў гэтым пытанні. "Гэта важнейшае пытанне - уласнасць", - падкрэсліў ён.

Аляксандр Лукашэнка ў сувязі з гэтым нагадаў, што ў свой час у 90-я гады ў Беларусі паставілі надзейную заслону так званай прыхватызацыі. Таму да пытанняў распараджэння ўласнасцю, тым больш зямельнымі рэсурсамі, неабходна падыходзіць акуратна і ўзважана, а не агулам.

Па выніках нарады прынята рашэнне адмовіцца ад асобнага ўказа Прэзідэнта па гэтым пытанні. Кіраўнік дзяржавы даручыў на ўзроўні мясцовых улад падрабязна разабрацца ў стане спраў па кожнай з праблемных сельгасарганізацый і пры неабходнасці дадатковых рашэнняў Прэзідэнта ўносіць прапановы для падрыхтоўкі распараджэнняў кіраўніка дзяржавы.

"Падыход зразумелі? Леанід Канстанцінавіч (Заяц, віцэ-прэм'ер. - Заўвага БЕЛТА), рэалізоўвайце. І не дай бог вы не аздаровіце гэтыя 127 прадпрыемстваў, - звярнуў увагу кіраўнік дзяржавы. - І тое, трэба яшчэ разабрацца, чаму яны такімі сталі. Разбярыцеся, а потым уносьце прапановы па кожным або групамі па вобласці, дзе будзе канкрэтна распісана: гэтаму інвестару даём ільготы, гэтаму - не даём і нават два прадпрыемствы далучым".

БЮДЖЭТ VS МАЗ. На якіх умовах прадпрыемству могуць рэструктурызаваць частку даўгоў

Да кіраўніка дзяржавы звярнуліся з просьбай рэструктурызаваць прыкладна палову запазычанасці прадпрыемства. Пры гэтым Аляксандр Лукашэнка адразу звярнуў увагу на вялікія аб'ёмы дэбіторскай запазычанасці - пакуль яшчэ неатрыманыя сродкі за раней пастаўленую тэхніку. Калі вярнуць у абарот гэтыя грошы, то і падтрымка, магчыма, не спатрэбілася б.

З іншага боку, трэба дакладна прапрацаваць умовы рэструктурызацыі, каб тэрміны вяртання сродкаў не былі вельмі расцягнуты. Паколькі важна ўлічваць не толькі запатрабаванні прадпрыемства, але і дзяржаўныя інтарэсы. А таму графік пагашэння павінен быць рэальным, але напружаным.

"Вам подпіс Прэзідэнта патрэбны, каб я вам падарыў на 10 ці колькі гадоў гэтыя грошы. Я ж не Дзед Мароз!" - заўважыў беларускі лідар.

У дакладах чыноўнікаў размова ішла аб магчымасці рэструктурызацыі на 15 гадоў. "Давай, можа, на 30", - з доляй сарказму заўважыў Аляксандр Лукашэнка.

Звяртаючыся да віцэ-прэм'ера Пятра Пархомчыка, які курыруе прамысловасць, Прэзідэнт паставіў пытанне: "Чаго ты, знаходзячыся ў БелАЗе (Пётр Пархомчык на працягу шэрага гадоў кіраваў гэтым прадпрыемствам. - Заўвага БЕЛТА), не прыходзіў да мяне вось так грошы прасіць?"

"Таму што зарабляў", - адказаў віцэ-прэм'ер.

"А чаму ён не зарабляе? - задаў слушнае пытанне кіраўнік дзяржавы. - Чаму я павінен сёння ад іх забраць (сродкі, якія маглі б быць патрачаны на патрэбы ў іншых сферах. - Заўвага БЕЛТА) і вам аддаць?"

Кіраўнік дзяржавы яшчэ раз растлумачыў, чаму ён так прынцыпова ставіцца да гэтага пытання, бо калі сказаць проста, растлумачыць, то рэструктурызацыя выглядае наступным чынам: "Гэта (пэўная сума сродкаў. - Заўвага БЕЛТА) ты мне сёння павінен аддаць. А я павінен табе сказаць: "Праз 10 гадоў вернеш". А мне ў бюджэт патрэбны грошы. І не толькі ў бюджэт. Там банкаўскія, напэўна, крэдыты. А крэдыты - гэта грошы і бюджэту, і людзей".

Міністр прамысловасці Аляксандр Рагожнік гаварыў аб тым, што неабходна запусціць чарговы інвестыцыйны цыкл на прадпрыемстве, паколькі па некаторых прычынах на працягу шэрага гадоў свае сродкі ў гаспадарчую дзейнасць яно не інвесціравала. Акрамя таго, у цяперашніх умовах, у тым ліку на фоне санкцыйных абмежаванняў, ёсць унікальны шанц для актыўнай работы на расійскім рынку. "З Расіяй змаглі дамовіцца. З КАМАЗам дамовіліся. Яны ўніфікавалі ўсе вузлы. Гэта значыць КАМАЗ робіць для МАЗа, МАЗ для КАМАЗа. Сёння маем допуск на рынак Расійскай Федэрацыі. Таму я вас сюды і прыцягнуў (размова аб разглядзе гэтага пытання на нарадзе ў Прэзідэнта. - Заўвага БЕЛТА), што ў вас унікальная магчымасць працаваць, а вы прыйшлі па грошы да мяне", - заўважыў беларускі лідар.

У выніку Аляксандр Лукашэнка даручыў рыхтаваць канчатковы праект указа, але без ведамаснага падыходу і з улікам агучаных патрабаванняў.-Э-

Падпісвайцеся на нас у
Twitter
Топ-навіны
Свежыя навіны Беларусі